Girişimci kimdir
“Girişimci” deyince herkes başka şey anlıyor, banka kredi müşterisine, youtuber inovasyon yapana, anne işsiz oğluna, fenomen para aklayana, ponzici eski futbolcuya girişimci diyebiliyor. Kim girişimci sayılır, kim değildir, anlamak için tanımına bakalım. Girişimci iş fikrini yatırımla hayata geçirir, kar eder, zarara katlanır.
Tanımı açalım. Girişimcinin iş fikri özgün ve yenilikçi olmayabilir, taklit, hatta yanlış olabilir, eksikleri işi yaparken giderir. Girişimci kaynak bulur, organize eder, kadro kurar motive eder, pazar bulur satar, paydaşları ikna eder, işi yönetir, bizzat çalışır. Ancak yasa dışı iş yapan, yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen, girişimci değildir.
Girişimci işe kendi parasını koyar, yetmezse ortak alır, borç alır, kredi alır, avans alır, konsinye alır, manevi olarak borçlanır, başkasının parasını, imkanını kullanır. Zaman ve para harcayarak edindiği bilgisi, deneyimi, itibarı da yatırımıdır. Girişimci yatırımın riskini üstlenir, karını alır, zararına katlanır. Para başkasının olabilir, ancak yatırımın riskini başkasına yükleyen, karı alıp zararı başkasına yıkan, girişimci değildir.
Bu sayfalarda parayı zor kazanan gerçek girişimcilere, elindekini koruması için deneyimimi aktarıyorum. Kolay para kazanma, hemen köşeyi dönme peşinde olanlar, genellikle girişim sayılmayacak işler yapıyor. Kiminle iş yaptığına, paranın nereden geldiğine dikkat ederek iş yapmak, disiplin, istikrar ve kanaat ile dürüst yoldan para kazanmak pekala mümkün.
Stratejik yatırım
Girişimci iş hayatında yapacağı stratejik, taktik, lojistik yatırımlarını baştan planlamalı. Strateji, hangi hedefe, hangi kaynakları kullanarak, hangi yöntemle varacağını tanımlamaktır. Girişimci iş hayatının başındayken, farklı pazarları, iş dünyasının kurallarını, kendi kapasitesini ve sınırlarını iyi bilemeyebilir, stratejik düşünemeyebilir. Stratejik yatırım dört şeye yapılır. Örneklerle açalım.
Yer
Toptancı halde, üretici sanayi sitesinde, perakendeci işlek caddede dükkan açarsa müşteri gelir onu bulur, ne satsa kazanır. Sanayici fabrikayı şehre yakın kurarsa, işinden kazanamadığını arsasından kazanır. İnşaatçı gelişen bölgeden arsa toplarsa, ne yapsa kazanır. Çiftçi sulak arazide ne ekse kazanır. Kentsel nüfusu şişen, yeni yerleşimler, AVM’lerin yapılan bir pazarda iyi yer pahalı olur. Doğru yere bağlanan para, yerinde bir yatırımdır.
Ürün
Ucuzluk marketi şubeler kurar, toplu alım yapar, stoklar, taahhüt verir, ucuza almak için mala yatırım yapar. Gıda işi yapan çiftçiyle anlaşır, önceden öder, ürüne para bağlar. Mümessil ihtiyaç duyulan, yeni bir ürün bulur, taahhüt verir, stoklar, pazarlar, tedarikçiye yatırım yapar. Üreticiye hatırı geçen münhasır satış yetkisi alır, manevi borçlanarak yatırım yapar. Doğru ürüne bağlanan para, yerinde bir yatırımdır.
Marka
Markalı ürün/hizmet rahat satılır, çok satılır, iyi kazandırır. Araba galerisi açmakla, bayilik alıp plaza kurmak aynı değil. Köfte ekmek yapıp satmakla, hamburger zincirinden franchise almak iki farklı iş. Markayı satmak için para vermek gerekiyor, marka olmak için para, akıl ve zaman gerekiyor. Kimi zamandan kazanmak için marka satın alıyor, kimi markanın bayiliğini veya franchise hakkını alıyor, kimi reklam yapıp, mağaza açıp, markasını büyütüyor. Doğru markaya bağlanan para, yerinde bir yatırımdır.
Bilgi
Bilgi para eder. Ancak öğrenmenin bedeli vardır. Eğitime yıllar harcanır. İşi bilenin yanında çalışarak deneyim kazanılır. Patente, lisansa, yazılıma bedel ödenir. İşi bilen uzman transfer edilir, yüksek maaş ödenir, işe ortak edilir. Kendi hatasından öğrenen, bedelini öder. Bildiği işi yapan, ekibine liderlik eder, rakiplerin önüne geçer. Doğru bilgiye bağlanan para, yerinde bir yatırımdır.
Girişimci stratejik yatırımı bunlardan hangisine yapacağını önce kendi kapasitesine bakıp seçmeli. Bir konuda kendine güveniyorsa bilgiye yatırım yapmalı, kendini geliştirmeli. Vizyonuna, iletişim becerisine güveniyorsa, markaya yatırım yapmalı, markalı ürün satmalı veya kendi markasını parlatmalı. Ticari zekasına güveniyorsa ürüne yatırım yapmalı, bir sektörde kalıcı olmalı. Özel bir becerisi yoksa, yere yatırım yapmalı, müşteri talebi doğrultusunda iş yapmalı.
Taktik yatırım
Girişimci iş fırsatlarını değerlendirir, her iş için binaya, ekipmana, hammaddeye vb. ne yatıracağına, ne üretip kaça satacağına, ne masraf edip ne kar edeceğine bakar, fizibilite yapar, kazançlı gördüğü işe girer. İş bazında yapılan taktik yatırımdır, her girişimci iş hayatında birçok taktik yatırım yapar, işi büyütür, ortak alır, satar, kapatır, vb. girişimci yoluna devam eder.
Stratejik yatırımını baştan doğru yapan, iş yaşamında istikrarlı ilerler, taktik yatırımı tutmasa bile, sektördeki konumunu korur, düştüğü yerden kalkar. Stratejik yatırım yapmayan, iş tutmaz da değiştirmek zorunda kalırsa, her defasında sıfırdan başlar.
Lojistik yatırım
Stratejik ve taktik yatırım tercihi ne olursa olsun, her girişimcinin lojistik yatırımı, işinin sürekliliğini ve akıcılığını sağlar, yapmayan yarı yolda kalır. Lojistik yatırım üç şeye yapılır.
- İtibara yatırım, sözünde durarak, yapamayacağını vadetmeyerek olur. Bunu yapan işsiz kalmaz.
- İnsana yatırım, tanıdıklarını arayıp, görüp, paylaşarak olur. Bunu yapan yalnız kalmaz.
- Paraya yatırım, yedek akçe ayırarak, kredi limiti açarak olur. Bunu yapan darda kalmaz.
Yatırım konusunda her girişimcinin kendisi için en doğru kararı vermesini diliyorum. Aman dikkat..
