Skip to Content
← Yazılar Sayfasına Dön

Ekonomist dergisi - Franchise koçluğu

Osman Faik Bilge · 10/08/2010

Franchise&More ne gibi hizmetler veriyor

Franchise&More olarak 1996 dan bu yana sadece franchise konusunda danışmanlık veriyoruz. Birçok ilde temsilcilerimiz eliyle hizmetlerimizi girişimcilere ulaştırıyoruz, franchise sistemleri kuruyoruz, franchise alanları yönlendiriyoruz, franchise eğitimleri veriyoruz.

Franchise sistemi kuruluşunda strateji belirleme, anlaşma hazırlama, tanıtım broşürü, işletme el kitabı, işletme eğitimi, sistem denetimi, merkezi reklam fonu ve kampanyalar konusunda hizmet veriyoruz.

İşletme sürecinde franchise satma, yer devretme, yer bulma, eğitim, denetim, tanıtım konularında hizmet veriyoruz.

Franchise alanlara eğitim, koçluk, franchise satışı, yer seçimi, anlaşma inceleme, devren yer alma gibi hizmetler sunuyoruz.

Masterfranchise konusunda geren Türkiye’ye girecek markalara, gerek masterfranchise almak isteyen girişimcilere, gerekse kendi markasını yurt dışına açmak isteyenlere hizmet veriyoruz, pazar analizinden marka seçimine, şartların müzakeresinden sistemin adaptasyonuna kadar çalışıyoruz.

Franchise alanlara ve verenlere yönelik eğitimlerimiz var. Firmalara özel eğitimlerimiz, genel katılıma açık eğitimlerimiz, girişimcilik eğitimlerimiz ve UFRAD ile birlikte yürüttüğümüz Franchise Akademisi franchise alanlara ve verenler için en geniş kapsamlı bilgi kaynağını oluşturuyor.  

Bunlar bizim temsilcilerimiz eliyle verdiğimiz hizmetler. Müşterimize ihtiyaç duyacağı her konuda çözüm ortaklarımız eliyle hizmet verebiliyoruz. Markamızdaki “&More” bunu ifade ediyor. Franchise&More temsilcileri franchise sisteminin her alanında uzmanlaştı ve bu konuda en geniş kapsamda hizmet vermeye çalışıyoruz. 

 

Bu konudaki uzmanlığınız nereden geliyor, temsilcileriniz kimler?

Ben önce mühendis, sonra işletmeciyim. İTÜ, RWTH ve İÜ de okudum. İki yıl mühendislikten sonra bir holdingde on yıl iş geliştirme ve kurma konusunda çalıştım. Üretim, satış, satınalma, ithalat, ihracat, nakliye, dağıtım, perakende alanlarında çalıştım. Franchise ile o süreçte, 1990’da tanıştım, masterfranchise aldık, franchise zinciri kurduk. 1991’de UFRAD’ın kurucuları arasında yer aldım, başkanlığını, saymanlığını, genel sekreterliğini üstlendim, halen hizmete devam ediyorum. Franchise alanlara ücretsiz danışmanlık vermeye o zaman başladık, bugün halen sürdürüyoruz. 

F&M 1996 yılında kuruldu. Önceleri bünyemizdeki çalışanlarla hizmet veriyorduk. Giderek gördüm ki, franchise sistemi kurmak için önce çok verimli ve karlı bir işletme konsepti kurmak şart. Bunu yapmak için danışmanın kendi işini bilmesi yetmiyor, işin her alanını iyi bilmesi, müşterisinin göremediğini görmesi gerekiyor.

Temsilcilik sistemine 2006 yılında geçtik. İstanbul dahil 18 şehirde temsilcilerimiz franchise alanlara ve verenlere hizmet sunuyor. Temsilcilerimiz franchise işinin farklı alanlarında deneyim sahibi. Gıda, konfeksiyon, mağazacılık, hizmet gibi alanlarda yıllarca yöneticilik yapmış kişiler, kendi franchise zincirini kurmuş olanlar, ticaret yapanlar var. Emlak, reklam, halkla ilişkiler, danışmanlık, eğitim, iş hizmetleri alanında kendi işini yapanlar var.

Gücümüz ve farkımız, piyasa bilgimizi ve temsilcilerimizin deneyimini F&M nin “franchise alandan yana” çalışma felsefesiyle bağdaştırmamızdan kaynaklanıyor. Franchise sektöründe bir alanda uzmanlaşmış herkesi bünyemize katıyor, işimizi paylaşıyoruz. Giderek tüm yurda yayılmayı ve Türkiye’nin markalarını her şehirde geliştirmeyi amaçlıyoruz. Sektörün öncü gücüyüz, bunu sorumluluğumuz olarak görüyoruz.

Temsilci seçiminde kriterimiz, öncelikle F&M felsefesini benimsemesi. Bize danışanlar karşısında “kitaptan konuşan” değil, “işi yaşayan” birini buluyor. Türkiye dışında Türklere veya Türkçe konuşan girişimcilere de temsilcilik veriyoruz. Birçok ülkede franchise danışmanlığı yapan çözüm ortaklarımız var.

  

Franchise sistemi nasıl kurulur, nasıl çalıştırılır?

Franchise sistemi kurarken önce stratejiyi doğru belirlemek gerekiyor. Biz araştırmaya işletme sahibinden başlar, markayı, işletmeyi, pazarı, rakipleri inceleriz. Eğer temel stratejilerde mutabıksak hizmete devam ederiz. Ben Türkiye’de franchise verenlerin temel ihtiyacını, marka sahiplerinin gerçekçi beklentilerle yola çıkması, verimli çalışan bir işletme konsepti oluşturması ve dengeli paylaşım modeli kurması olarak görüyorum. Anlaşma, el kitabı, eğitim, denetim, tanıtım teknik işlemlerdir, bunu sektörde deneyim sahibi olan başkaları da yapabilir. Biz sistemin sürekli ve sağlıklı çalışması için şart olan hassas dengeler üzerinde duruyoruz.

 

Franchise alanlara ne gibi yardımlarınız oluyor?

Franchise alanlar internetten, telefonla, ofislerimize gelerek gece, gündüz bize ulaşabilir. Ücretsiz verdiğimiz danışmanlıkta öncelikle franchise sisteminden neler beklenebileceğini anlatıyoruz. Franchise alanların temel sorununu da aşırı beklentiler olarak görüyorum. Çalışmadan kazanmak mümkün değil. Franchise zincirleri müstakil çalışmaya göre daha verimlidir ama çalışmadan veya az çalışarak yürümez.

Franchise alanlara eğitim, anlaşma inceleme, yer analizi, devir analizi ve franchise koçluğu hizmetlerini makul ücretlerle sunuyoruz. Amacımız, herkesin çekinmeden F&M ye gelmesi ve bilgi birikiminden yararlanması. Biz kendimizi “franchise alandan yana taraf” olarak tanımlıyoruz. Bugünün franchise dünyasında birinin bunu yapması gerekiyordu, sektörün dinamik gücü olarak bu misyonu biz üstlendik.

 

Franchise alanlar koçluğa neden gerek duyuyor?

Franchise koçluğu verdiğimiz hizmetlerin bence en önemlisi. Yıllar boyunca girişimcileri izledik, hayallerini de paylaştık, hayal kırıklıklarını da. Kimine iş ağır geldi yapamadı, kimine kazancı az geldi sürdüremedi, kimi işi sevemedi sıkıldı. İşi kötü gittiği için kapatan veya devredenler zarar etti, kimi yılların birikimini, kimi umutlarını kaybetti, kiminin ailesi dağıldı. Kimi zaman iş ağır geldi bunaldılar, kimi zaman bekledikleri kadar kazanamadılar.  

Geçmişte hiç kendi işini yapmamış, hiç franchise almamış bir girişimcinin yüzlerce marka arasından kendisi için en iyi seçeneği bulması çok zor. Markaların piyasada görünün yüzüne bakarak karar veriyor. Bu da sıklıkla hayal kırıklığı ile sonuçlanıyor. Franchise verenin sorumluluğu, yer kötüyse, girişimci başaramayacak gibiyse franchise vermemektir. Franchise sisteminin üstün başarısı, titiz seçimlerle sağlanır. Sorumlu markalar bunu yapıyor, ancak sorumsuzlar çok ve önüne gelene veriyor, hızla büyüyor, hızla kayboluyorlar. Bu arada girişimciler batıyor, aileler dağılıyor. 

Sadece Türkiye’de değil, bütün dünyada franchise sistemine duyulan büyük güven, sıklıkla kötüye kullanılabiliyor. Bu yüzden Amerika’da ve Avrupa’da franchise alanı koruyan yasalar var. Amerika ve Avrupa’da yatırımcıları koruyan Dürüstlük ve Açıklık İlkeleri, 1995 yılında UFRAD’da benim başkanlığım döneminde tüzüğe işlendi. F&M olarak bu ilkeleri koruyoruz, kolluyoruz, yatırımcıları bilinçlendirmeye çalışıyoruz. Kendi geliştirdiğimiz Franchise Kadranı, Faktör Testi, Devir Analizi, Yer Analizi, Simetri Testi, Aday Değerlendirme gibi yöntemleri kullanıyoruz.

Franchise koçluğu, verenin sorumsuzluğu riskinin ötesinde, alanın kendini tanımaması tehlikesine karşı oluşturuldu. Yıllar içinde gördüğüm, girişimcinin seçtiği işi sevmemesi halinde işten soğuduğu ve işin zarar ettiği. İnceleyince bunun nedeninin işlerin karlılığına bakılarak seçildiğini, ama kişilik yapısına uygun olmayan iş seçildiğinde başarı şansının olmadığını gördüm. Kişilik yapısını ve girişimcilik özelliklerini çözümleyen testler yapıyoruz. Girişimcinin değiştiremeyecekleri huylarını “güç”, “hırs”, “heves” olarak tanımladığımız üç grupta topluyoruz. Kişinin gücüne bakıp, başaracak işi öneriyoruz. Hırstan veya hevesten gelene franchise satmıyoruz. Sektörel deneyimi ve koçluk eğitimi olan temsilcilerimiz F&M ye özgü yöntemlerle girişimcinin becerilerini, beklentilerini, kaynaklarını çözümlüyor. Koçluğun metodolojisi gereği girişimci adına karar vermiyoruz, onun kendisi için en iyi seçimi yapmasını amaçlıyoruz. Bunu bazen bilgilendirip cesaretlendirerek yapıyoruz, ama çoğunlukla eksik araştırmadan veya aşırı güvenden kaynaklanan “cahil cesaretini” kırıyoruz.

F&M olarak biz franchise alacak girişimcileri “kurtlar”, “kuzular”, “kuşlar” olarak üçe ayırıyoruz. Kurtlar işi bilir franchise almaz, zaten verilmez. Kuzular işe sarılır, çalışır. Kuşlar hevesle gelir, ama yüke gelemez. Koçluk verdiklerimizin kendi kapasitelerine ve beklentilerine uygun iş sahibi olmalarını sağlıyoruz. Onlarca markayı temsil ettiğimiz ve bildiğimiz için çoğunlukla koşullarına uygun bir iş buluyoruz. Bazen de kendileri için daha hayırlı olacağına inanırsak ısrarla iş kurmamasını öneriyoruz.

 

Türkiye’de franchise nereye gidiyor?

Türkiye’de franchise tanındı ve kabul gördü. Türk girişimcisinin temel özelliklerine uygun bir sistem. Şimdiye dek işlerin kurucusu olan ve “esnaf” özelliği öne çıkan girişimciler franchise sistemlerini kurdular. Şimdi artık “işadamı” niteliği olanlar büyüyor, büyüyemeyenler işadamları tarafından satın alınıyor. Franchise yapmak köfte yapmak değildir, marka yönetmektir. Bundan sonra Türk markalarının yurt dışına açıldıklarını ve dünya pazarlarında başarıyla yayıldıklarını göreceğiz. Biz F&M olarak kendimizi bu aşamaya hazırlıyoruz.